Pm Kisan Yojana भारत हा शेतीप्रधान देश असून येथे बहुसंख्य लोकसंख्या शेतीवर अवलंबून आहे. शेतकरी हा आपल्या देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. मात्र, वाढता उत्पादन खर्च, हवामानातील अनिश्चितता, बाजारातील चढ-उतार आणि आर्थिक अडचणी यामुळे शेतकऱ्यांना अनेकदा संकटांना सामोरे जावे लागते. या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने शेतकऱ्यांना थेट आर्थिक मदत मिळावी यासाठी “प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना (PM-KISAN)” सुरू केली.
आता या योजनेत नवीन अर्ज करण्यास पुन्हा सुरुवात झाली आहे. जे शेतकरी अद्याप या योजनेत नोंदणी करू शकले नाहीत, त्यांच्यासाठी ही मोठी संधी आहे. या लेखात आपण पीएम किसान योजनेबद्दल संपूर्ण माहिती, पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे, नोंदणी प्रक्रिया आणि नवीन अर्ज करण्याची पद्धत याबद्दल सविस्तर जाणून घेणार आहोत.
अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा
🔶 पीएम किसान सन्मान निधी योजना म्हणजे काय?
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना (PM-Kisan Samman Nidhi Yojana) ही केंद्र सरकारची एक महत्वाकांक्षी योजना आहे जी १ फेब्रुवारी २०१९ रोजी सुरू करण्यात आली. या योजनेत देशातील सर्व लहान आणि मध्यम शेतकऱ्यांना दरवर्षी ₹६,००० आर्थिक मदत दिली जाते.
ही रक्कम सरकार शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट DBT (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने जमा करते. हे पैसे तीन समान हप्त्यांमध्ये (दर ४ महिन्यांनी ₹२,०००) दिले जातात.
अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा
🔶 योजनेचा मुख्य उद्देश
या योजनेचा प्रमुख उद्देश म्हणजे —
-
शेतकऱ्यांच्या शेतीसाठी लागणाऱ्या खर्चात मदत करणे.
-
शेती उत्पन्न वाढविण्यासाठी शेतकऱ्यांना आर्थिक स्थैर्य देणे.
-
लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना थेट आर्थिक सहाय्य पुरवणे.
-
शेतकऱ्यांना कर्जाच्या ओझ्यातून मुक्त करणे आणि त्यांचे उत्पन्न वाढवणे.
🔶 पीएम किसान योजनेअंतर्गत मिळणारे लाभ
| घटक | माहिती |
|---|---|
| दरवर्षी मिळणारी रक्कम | ₹६,००० |
| हप्ते | ३ हप्ते (₹२,००० प्रत्येक) |
| पैसे जमा होतात कुठे? | थेट बँक खात्यात DBT द्वारा |
| हप्त्यांचे कालावधी | एप्रिल-जुलै, ऑगस्ट-नोव्हेंबर, डिसेंबर-मार्च |
| योजनेचा लाभार्थी वर्ग | लहान व सीमांत शेतकरी (२ हेक्टरपर्यंत जमीनधारक) |
🔶 नवीन अर्ज करण्याची प्रक्रिया सुरू
२०२५ साली पीएम किसान योजनेच्या २३व्या हप्त्याची तयारी सुरू असून, सरकारने नवीन लाभार्थ्यांना अर्ज करण्यासाठी ऑनलाइन पोर्टल पुन्हा सुरू केले आहे.
➡️ जे शेतकरी अद्याप या योजनेत सामील झाले नाहीत, ते आता ऑनलाइन किंवा CSC केंद्रामार्फत अर्ज करू शकतात.
🔶 पात्रता अटी (Eligibility Criteria)
पीएम किसान योजनेसाठी अर्ज करताना खालील पात्रता आवश्यक आहे –
-
अर्जदार भारताचा नागरिक असावा.
-
अर्जदाराकडे स्वतःच्या नावावर शेतीची जमीन असावी.
-
जमीन राजस्व नोंदीत (7/12 उतारा किंवा फेरफार नोंद) अर्जदाराच्या नावावर असावी.
-
फक्त लहान आणि सीमांत शेतकरी या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात.
-
अर्जदार कोणत्याही सरकारी नोकरीत नसावा.
-
अर्जदाराचे वार्षिक उत्पन्न ठरावीक मर्यादेपेक्षा जास्त नसावे.
-
ज्यांनी आयकर भरला आहे त्यांना या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा
🔶 आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करताना खालील कागदपत्रांची आवश्यकता आहे:
-
आधार कार्ड – ओळख आणि KYC साठी.
-
बँक पासबुक – थेट पैसे जमा होण्यासाठी खात्याची माहिती.
-
7/12 उतारा / जमीन हक्कपत्र – जमीनधारकत्व सिद्ध करण्यासाठी.
-
मोबाइल क्रमांक – OTP पडताळणी आणि संदेशांसाठी.
-
पासपोर्ट साईज फोटो – ओळखीसाठी.
🔶 पीएम किसान योजनेत नवीन अर्ज कसा करावा? (ऑनलाइन पद्धत)
नवीन अर्ज करण्यासाठी खालील प्रक्रिया अनुसरा:
-
पायरी 1: अधिकृत संकेतस्थळावर जा 👉 https://pmkisan.gov.in
-
पायरी 2: मुख्य पानावर “Farmers Corner” या विभागात जा.
-
पायरी 3: “New Farmer Registration” या पर्यायावर क्लिक करा.
-
पायरी 4: आधार क्रमांक, राज्य, जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा.
-
पायरी 5: आवश्यक माहिती भरा – नाव, पत्ता, मोबाइल क्रमांक, बँक खाते तपशील, जमीन नोंद इत्यादी.
-
पायरी 6: सर्व माहिती तपासून “Submit” बटणावर क्लिक करा.
-
पायरी 7: अर्ज सबमिट झाल्यानंतर एक रजिस्ट्रेशन नंबर मिळेल. तो जतन करा.
-
पायरी 8: काही दिवसांत आपला अर्ज सत्यापित होईल आणि मंजूर झाल्यास आपले नाव लाभार्थी यादीत येईल.
अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा
🔶 CSC केंद्रामार्फत अर्ज कसा करावा?
जर तुम्हाला ऑनलाइन अर्ज करणे अवघड वाटत असेल, तर तुम्ही नजीकच्या CSC (Common Service Centre) मध्ये जाऊन अर्ज करू शकता.
-
ऑपरेटर तुमच्याकडून आवश्यक कागदपत्रे घेईल.
-
तुमची KYC प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल.
-
अर्जाची नोंदणी करून तुमचा फॉर्म सबमिट केला जाईल.
-
अर्जाची पावती मिळेल, ती जपून ठेवा.
🔶 पीएम किसान योजनेचे KYC करणे का आवश्यक आहे?
सरकारने सर्व शेतकऱ्यांसाठी आधार आधारित ई-KYC बंधनकारक केली आहे.
जर ई-KYC पूर्ण केलेली नसेल, तर पुढील हप्त्याचे पैसे थांबतात.
ई-KYC करण्यासाठी पद्धत:
-
https://pmkisan.gov.in या संकेतस्थळावर जा.
-
Farmers Corner मध्ये “e-KYC” वर क्लिक करा.
-
आधार क्रमांक व OTP टाकून KYC पूर्ण करा.
🔶 अर्जाची स्थिती (Status) कशी तपासावी?
अर्ज केल्यानंतर तुम्हाला तुमचा अर्ज मंजूर झाला आहे की नाही हे जाणून घेण्यासाठी खालील प्रक्रिया करा:
-
संकेतस्थळावर “Beneficiary Status” पर्यायावर क्लिक करा.
-
तुमचा मोबाइल किंवा आधार क्रमांक टाका.
-
“Get Data” वर क्लिक करा.
-
तुमच्या हप्त्यांची आणि अर्ज स्थितीची माहिती स्क्रीनवर दिसेल.
🔶 नाव लाभार्थी यादीत आहे का? हे कसे तपासावे?
-
Farmers Corner मध्ये “Beneficiary List” वर क्लिक करा.
-
राज्य, जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा.
-
“Get Report” वर क्लिक करा.
-
तुमच्या गावातील लाभार्थ्यांची संपूर्ण यादी दिसेल.
🔶 सामान्य चुका ज्या टाळाव्यात
अनेक शेतकऱ्यांचे पैसे खालील कारणांमुळे अडकतात:
-
चुकीचा आधार क्रमांक किंवा बँक खाते क्रमांक.
-
जमीन नोंदीत नाव जुळत नाही.
-
ई-KYC पूर्ण नाही.
-
एकाच खात्यावर दोनदा अर्ज केलेला आहे.
-
बँक खाते निष्क्रिय आहे.
➡️ म्हणून अर्ज करताना सर्व माहिती अचूक भरणे अत्यंत आवश्यक आहे.
🔶 पीएम किसान योजनेचा आर्थिक परिणाम
या योजनेमुळे देशभरातील ११ कोटीहून अधिक शेतकऱ्यांना लाभ मिळाला आहे.
सरकारने आतापर्यंत लाखो कोटी रुपये थेट शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा केले आहेत.
यामुळे शेतकऱ्यांच्या हातात थेट पैसे जातात आणि मध्यस्थांची भूमिका संपते.
अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा
🔶 पुढील हप्ता कधी मिळेल?
सध्या सरकारने पीएम किसानचा २३वा हप्ता जाहीर करण्याची तयारी सुरू केली आहे.
ज्यांनी KYC पूर्ण केली आहे आणि ज्यांचे खाते तपशील योग्य आहेत, त्यांच्या खात्यात लवकरच ₹२,००० जमा केले जातील.