E Shram Yojana: ई-श्रम कार्ड हे केंद्र सरकारने असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी सुरू केलेले एक महत्त्वाचे उपक्रम आहे. या योजनेअंतर्गत बांधकाम कामगार, घरगुती नोकर, शेतीमजूर, रिक्षाचालक, फेरीवाले, हॉटेलमधील कामगार, कारागीर अशा असंघटित क्षेत्रातील मजुरांची नोंदणी केली जाते. सरकारने अशा कामगारांच्या सामाजिक आणि आर्थिक सुरक्षिततेसाठी विविध सुविधा उपलब्ध करून दिल्या आहेत. आता ई-श्रम कार्ड धारकांना दरमहा ₹3000 पेन्शन मिळण्याची संधी देखील उपलब्ध आहे.
💠 योजना काय आहे?
ई-श्रम कार्ड धारकांना मिळणारी ₹3000 महिन्याची रक्कम ही प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना (PM-SYM) अंतर्गत दिली जाते. ही योजना असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना वृद्धापकाळात आर्थिक आधार मिळावा यासाठी राबविण्यात आली आहे. कामगाराने 60 वर्षांचे वय पूर्ण केल्यानंतर त्याला दरमहा ₹3000 पेन्शन दिली जाते.
💠 पात्रता अटी
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही ठराविक अटी आहेत:
- अर्जदार असंघटित क्षेत्रातील कामगार असावा (उदा. बांधकाम कामगार, घरकामगार, रिक्षाचालक इ.).
- वय १८ ते ४० वर्षांदरम्यान असावे.
- मासिक उत्पन्न ₹१५,००० पेक्षा कमी असावे.
- अर्जदाराने ई-श्रम कार्ड काढलेले असावे.
- अर्जदाराचे EPFO, ESIC किंवा NPS मध्ये कोणतेही योगदान नसावे.
- अर्जदाराकडे बँक खाते व आधार कार्ड असणे आवश्यक आहे.
💠 योगदान किती द्यावे लागते?
या योजनेत कामगाराने आपल्या वयाप्रमाणे दरमहिना ठराविक रक्कम जमा करावी लागते.
उदा.:
- जर एखादा व्यक्ती १८ वर्षांचा असेल, तर त्याला फक्त ₹५५ महिना जमा करावा लागतो.
- ४० वर्षांच्या व्यक्तीला ₹२०० महिना योगदान द्यावे लागते.
सरकारही तितकीच रक्कम तुमच्या खात्यात जमा करते (Matching Contribution). म्हणजेच ही योजना सहभागी पेन्शन योजना (Contributory Pension Scheme) आहे.E Shram Yojana
अशाच वेगवेगळ्या योजनेची माहिती मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करा
💠 अर्ज प्रक्रिया
ई-श्रम कार्ड असलेल्या कामगाराने अर्ज करणे अतिशय सोपे आहे:
- जवळच्या CSC केंद्रावर (कॉमन सर्विस सेंटर) जा.
- तुमचे ई-श्रम कार्ड, आधार कार्ड व बँक पासबुक सोबत घ्या.
- CSC ऑपरेटर तुमची माहिती प्रणालीमध्ये टाकेल आणि PM-SYM योजनेसाठी नोंदणी करेल.
- पहिल्या हप्त्याचे योगदान लगेच भरावे लागते.
- नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर तुम्हाला PM-SYM कार्ड मिळते.
ही नोंदणी पूर्णपणे फ्री आहे — कोणतेही शुल्क घेतले जात नाही.
💠 लाभ कसा मिळतो?
कामगाराने ठराविक वयापर्यंत नियमित योगदान केल्यानंतर, ६० वर्षांचे वय पूर्ण होताच दरमहा ₹3000 त्याच्या बँक खात्यात जमा होतात.
जर कामगाराच्या मृत्यूनंतर त्याची पत्नी जिवंत असेल, तर तिला ₹1500 प्रतिमहिना कौटुंबिक पेन्शन मिळते.
💠 या योजनेचे फायदे
- वृद्धापकाळात निश्चित उत्पन्नाची हमी
- बँकेत थेट पेन्शन जमा
- कौटुंबिक सुरक्षिततेची तरतूद
- असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना ओळख आणि आर्थिक स्थैर्य
अशाच वेगवेगळ्या योजनेची माहिती मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करा
💠 निष्कर्ष
ई-श्रम कार्ड व PM-SYM योजना ही असंघटित क्षेत्रातील लाखो कामगारांसाठी एक मोठी दिलासा देणारी योजना आहे. आजच्या जगात जिथे स्थिर नोकरी आणि पेन्शनची सुविधा क्वचितच मिळते, तिथे सरकारकडून दरमहा ₹3000 पेन्शनची हमी मिळणे ही मोठी मदत आहे.
जर तुम्ही पात्र असाल, तर ही योजना लगेच अर्ज करून तुमच्या भविष्यासाठी आर्थिक सुरक्षा मिळवा.
ई-श्रम कार्ड धारकांसाठी प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन (PM-SYM) योजनेचा अर्ज मोबाईलवरून ऑनलाईन करता येतो, हा अर्ज ऑनलाइन पद्धतीने कसा करायचा याबद्दल संपूर्ण माहिती खालील प्रमाणे दिलेली आहे….E Shram Yojana
💠 मोबाईलवरून ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया
१. अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या
सर्वप्रथम आपल्या मोबाईलच्या ब्राउझरमध्ये https://maandhan.in ही वेबसाईट उघडा.
ही वेबसाईट केंद्र सरकारची अधिकृत साइट आहे, जिथून PM-SYM, PM-LVM, NPS-Traders इत्यादी योजना चालवल्या जातात.
२. योजना निवडा
मुख्य पानावर तुम्हाला “Pradhan Mantri Shram Yogi Maandhan (PM-SYM)” अशी योजना दिसेल.
त्यावर क्लिक करा.
३. ‘Click here to Apply Now’ वर क्लिक करा
यानंतर “Click here to apply now” किंवा “Self Enrolment” असा पर्याय दिसेल — त्यावर टॅप करा.
४. मोबाईल नंबर आणि ई-श्रम आयडी भरा
- तुमचा मोबाईल नंबर टाका (जो आधार आणि बँक खात्याशी लिंक आहे).
- त्यानंतर ई-श्रम कार्ड क्रमांक (UAN नंबर) किंवा आधार नंबर भरावा.
- ओटीपी (OTP) येईल — तो टाकून पुढे जा.
५. वैयक्तिक माहिती तपासा
सिस्टम तुमची मूलभूत माहिती ई-श्रम डेटाबेसमधून आपोआप घेते.
तुमचे नाव, जन्मतारीख, पत्ता इ. तपासा आणि आवश्यक असल्यास सुधारणा करा.
६. बँक खात्याची माहिती भरा
- तुमचे बँक खाते क्रमांक, IFSC कोड आणि बँकेचे नाव टाका.
- खात्री करा की खाते तुमच्या नावावर आहे आणि DBT सक्षम (Direct Benefit Transfer) आहे.
७. योगदानाची रक्कम निवडा
तुमच्या वयानुसार प्रणाली तुमच्यासाठी महिन्याचे योगदान (₹55 ते ₹200) दाखवेल.
ही रक्कम तुम्हाला ऑनलाईन भरावी लागेल.
तुम्ही हे UPI, डेबिट कार्ड, नेट बँकिंग वापरून करू शकता.
८. अर्ज सबमिट करा आणि डाउनलोड करा
पेमेंट पूर्ण झाल्यावर तुमची नोंदणी यशस्वी झाल्याचा संदेश दिसेल.
तुम्हाला PM-SYM कार्ड डाउनलोड करण्याचा पर्याय मिळेल — ते PDF स्वरूपात सेव्ह करा.
९. भविष्यातील लॉगिनसाठी
भविष्यात तुम्ही त्याच वेबसाईटवर जाऊन तुमच्या मोबाईल नंबर आणि OTP च्या साहाय्याने लॉगिन करून
- योगदान पाहू शकता,
- पेमेंट अपडेट करू शकता,
- किंवा कार्ड पुन्हा डाउनलोड करू शकता.
💠 अर्ज करताना आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- ई-श्रम कार्ड
- बँक पासबुक / खाते क्रमांक
- मोबाईल नंबर (आधारशी जोडलेला)
- ईमेल आयडी (ऐच्छिक)
💠 काही महत्त्वाच्या टिपा
- अर्ज करताना नेटवर्क स्थिर असावे.
- मोबाईलवरून अर्ज करताना Chrome किंवा Safari ब्राउझर वापरावा.
- अर्ज साठवून ठेवण्यासाठी PDF कार्ड डाउनलोड करून Google Drive किंवा मोबाईलमध्ये सेव्ह करा.
💠 निष्कर्ष
फक्त काही मिनिटांत, कोणत्याही सायबर कॅफे किंवा CSC केंद्रात न जाता, तुम्ही PM-SYM योजना मोबाईलवरून स्वतः अर्ज करू शकता.
हे केल्याने वृद्धापकाळासाठी दरमहा ₹3000 पेन्शनची खात्री मिळते आणि आर्थिक सुरक्षिततेचा मजबूत पाया तयार होतो.
अशाच वेगवेगळ्या योजनेची माहिती मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करा
E Shram Yojana