badkam kamgar महाराष्ट्रातील बांधकाम क्षेत्रात काम करणाऱ्या लाखो मजुरांसाठी या दिवाळीमध्ये सरकारने एक मोठी आनंदाची बातमी दिली आहे. बांधकाम क्षेत्रातील नोंदणीकृत कामगारांच्या खात्यात राज्य सरकारकडून ₹५,००० रुपयांचे सानुग्रह अनुदान जमा केले जाणार आहे.
ही घोषणा महाराष्ट्र राज्याचे कामगार व बांधकाम मंत्री श्री. सुरेश खाडे यांनी केली असून, महाराष्ट्र इमारत व बांधकाम कामगार कल्याण मंडळामार्फत ही योजना राबविली जाणार आहे.
🎯 योजनेचा उद्देश
या योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे बांधकाम क्षेत्रातील मजुरांना दिवाळीसारख्या मोठ्या सणाच्या काळात आर्थिक मदत मिळावी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांनाही आनंदाचा सण साजरा करता यावा हा आहे. बांधकाम मजुरांचे जीवन आर्थिकदृष्ट्या नेहमीच अनिश्चित असते. अनेकदा ठिकठिकाणी काम करूनही त्यांना स्थिर उत्पन्न मिळत नाही. त्यामुळे अशा प्रकारचे सानुग्रह अनुदान हे त्यांच्यासाठी दिलासा देणारे ठरते.
🧱 कोणत्या मंडळाद्वारे लाभ दिला जाणार आहे?
ही योजना महाराष्ट्र इमारत आणि इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळ (Maharashtra Building and Other Construction Workers Welfare Board) यांच्या माध्यमातून राबविण्यात येणार आहे.
हे मंडळ राज्यातील बांधकाम मजुरांच्या कल्याणासाठी विविध योजना राबवते — जसे की:
-
मुलांच्या शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती,
-
आरोग्य विमा योजना,
-
प्रसूती अनुदान,
-
घर बांधणीसाठी मदत,
-
तसेच आपत्तीतील मदत.
या सर्व योजनांच्या शृंखलेत आता “दिवाळी सानुग्रह अनुदान योजना २०२५” ही नवी भर पडली आहे.
🪔 दिवाळी सानुग्रह अनुदान योजना २०२५ — मुख्य वैशिष्ट्ये
| घटक | माहिती |
|---|---|
| योजनेचे नाव | दिवाळी सानुग्रह अनुदान योजना २०२५ |
| रक्कम | ₹५,००० प्रति नोंदणीकृत कामगार |
| अंमलबजावणी संस्था | महाराष्ट्र इमारत आणि इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळ |
| लाभार्थी | नोंदणीकृत बांधकाम कामगार |
| राज्य | महाराष्ट्र |
| रक्कम जमा पद्धत | थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) द्वारे कामगारांच्या बँक खात्यात |
| अर्ज प्रक्रिया | ऑनलाईन / ऑफलाईन (मंडळ कार्यालय, सेतू केंद्र, किंवा CSC केंद्रावरून) |
| अंतिम तारीख | मंडळाद्वारे लवकरच जाहीर केली जाणार |
👷 कोण अर्ज करू शकतात?
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही पात्रता अटी ठरवण्यात आल्या आहेत. त्या पुढीलप्रमाणे आहेत:
-
अर्जदार महाराष्ट्रातील रहिवासी असावा.
-
तो महाराष्ट्र इमारत व बांधकाम कामगार कल्याण मंडळामध्ये नोंदणीकृत असावा.
-
नोंदणी अद्ययावत असावी आणि कामगाराचा परवाना वैध असावा.
-
कामगाराने मागील वर्षातील योगदान शुल्क भरलेले असावे.
-
लाभार्थीचा आधार क्रमांक आणि बँक खाते मंडळाशी लिंक केलेले असावे.
💡 जर नोंदणी केलेली नसेल तर काय करावे?
जे मजूर अजून मंडळात नोंदणीकृत नाहीत, त्यांनी लवकरात लवकर आपली नोंदणी करून घ्यावी. त्यासाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
-
आधार कार्ड
-
पॅन कार्ड (पर्यायी)
-
निवासी पुरावा (उदा. रेशन कार्ड, वीजबिल, भाडेकरार इ.)
-
कामगार असल्याचा पुरावा (कॉन्ट्रॅक्टरकडून प्रमाणपत्र / फोटो / ओळखपत्र)
-
पासपोर्ट साईज फोटो
-
बँक पासबुक झेरॉक्स
नोंदणी जवळच्या महात्मा गांधी सेतू केंद्र, सिव्हिल कार्यालय, किंवा CSCs (Common Service Centre) मध्ये केली जाऊ शकते.
🧾 अर्ज करण्याची प्रक्रिया
1. ऑनलाईन अर्ज (DBT पद्धतीने)
-
अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या: https://mahabocw.in
-
“नोंदणीकृत कामगार योजना” या विभागात जा.
-
“दिवाळी सानुग्रह अनुदान योजना” निवडा.
-
आपला नोंदणी क्रमांक, आधार आणि मोबाईल नंबर टाका.
-
OTP पडताळणी पूर्ण करा.
-
आवश्यक माहिती व कागदपत्रे अपलोड करा.
-
सबमिट करा आणि अर्जाची प्रिंट घ्या.
2. ऑफलाईन अर्ज
-
जवळच्या इमारत व बांधकाम कामगार मंडळाच्या कार्यालयात जा.
-
अर्ज फॉर्म भरा.
-
आवश्यक कागदपत्रे जोडा.
-
अधिकारी पडताळणी केल्यानंतर अर्ज मंजूर केला जाईल.
🏦 रक्कम कधी आणि कशी जमा होईल?
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पात्र कामगारांच्या खात्यात नोव्हेंबर २०२५च्या पहिल्या आठवड्यापासून थेट ₹५,००० जमा करण्यात येतील.
रक्कम DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे थेट बँक खात्यात येईल, त्यामुळे कोणतेही मध्यस्थ नसतील.
कामगारांनी आपले खाते सक्रिय व आधारशी लिंक केलेले असल्याची खात्री करून घ्यावी.
📱 आपल्या नावाची यादी कशी पाहाल?
-
मंडळाच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या — https://mahabocw.in
-
“लाभार्थी यादी” विभागात जा.
-
जिल्हा आणि तालुका निवडा.
-
यादीत आपले नाव तपासा.
-
नाव आढळल्यास रक्कम लवकरच खात्यात जमा होईल.
💬 बांधकाम मंत्री सुरेश खाडे यांचे वक्तव्य
मंत्री श्री. सुरेश खाडे यांनी सांगितले की,
“दिवाळी हा आनंदाचा सण आहे. आपल्या बांधकाम क्षेत्रातील मजुरांचे श्रम राज्याच्या विकासाचा पाया आहेत. त्यामुळे या सणाच्या काळात त्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद आणण्यासाठी ₹५,००० रुपयांचे सानुग्रह अनुदान देण्याचा निर्णय घेतला आहे. हे अनुदान त्यांच्या कुटुंबीयांना आनंद देईल आणि सण साजरा करण्यास मदत करेल.”
👨👩👧👦 या योजनेचा समाजावर परिणाम
ही योजना केवळ आर्थिक मदत नाही तर मानसिक दिलासा देणारी आहे.
बांधकाम कामगार दिवसभर कष्ट करूनही अनेकदा सणांच्या काळात खर्च करण्यासाठी पुरेशी रक्कम हातात नसते.
अशा परिस्थितीत सरकारकडून मिळणारे हे ₹५,००० हे त्यांच्या घरातील आनंद वाढवतील —
-
मुले नवीन कपडे घेऊ शकतील,
-
घरात दिवाळीचे फटाके, मिठाई यांचा आनंद घेता येईल,
-
तसेच आवश्यक वस्तू खरेदीसाठी हातात थोडीशी ताकद मिळेल.
💰 सरकारचा अंदाजित खर्च
या योजनेअंतर्गत अंदाजे १५ ते २० लाख बांधकाम मजूर नोंदणीकृत आहेत.
त्यापैकी १२ लाख पात्र लाभार्थ्यांना रक्कम मिळेल, असा अंदाज आहे.
त्यासाठी शासनाला सुमारे ₹६०० कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे.
हा खर्च कल्याण मंडळाच्या निधीतून केला जाईल.
🧩 इतर संबंधित योजना
बांधकाम कामगार कल्याण मंडळाकडून सुरू असलेल्या काही इतर उपयुक्त योजना:
-
मुलांच्या शिक्षणासाठी आर्थिक मदत योजना
-
आरोग्य विमा योजना
-
गृह निर्माण सहाय्य योजना
-
शादी अनुदान योजना
-
प्रसूती सहाय्य योजना
-
आपत्ती मदत योजना
या सर्व योजनांचा लाभ घेण्यासाठी कामगाराने आपली नोंदणी कायम अद्ययावत ठेवणे आवश्यक आहे.
📣 महत्त्वाचे सूचना
-
अर्ज करताना चुकीची माहिती देऊ नका.
-
मोबाईल नंबर कार्यरत ठेवा, कारण सूचना SMS द्वारे दिल्या जातील.
-
जर खाते बंद असेल तर नवीन खाते क्रमांक अपडेट करा.
-
अर्ज मंजूर झाल्यानंतर रक्कम खात्यात यायला काही दिवस लागू शकतात, त्यामुळे संयम ठेवा.