Sarkari Yojana अनेक लेखांमध्ये असे म्हटलं आहे की India Post-कडून (पोस्ट ऑफिस) किंवा त्यासारख्या संस्थेद्वारे पती-पत्नी (जोडपे) एकत्र गुंतवणूक करून दर महिन्याला ₹27,000 इतकी निश्चित उत्पन्न मिळवू शकतात, अशी माहिती प्रसारित झाली आहे.
परंतु या माहितीमध्ये काही संदिग्ध गोष्टी दिसतात. उदाहरणार्थ, एका लेखात सांगितले आहे की या योजनेची मर्यादा म्हणजे जोडप्यांनी मिळून १५ लाख रुपये पर्यंत गुंतवू शकतात आणि त्या गुंतवणुकीवर दरमहा सुमारे ₹9,250 मिळू शकतात.
म्हणजेच, “₹27,000 प्रति महिना” इतकी रक्कम मिळेल असा दावा असतानाही त्याचा अंमलात येणारा आकडा कदाचित त्या रकमेइतका नाही हे दिसते.
२. योजना काय आहे – संक्षिप्त परिचय
जो माहिती उपलब्ध आहे त्यानुसार –
-
पोस्ट ऑफिसमध्ये अशी मासिक उत्पन्न योजना (Monthly Income Scheme – MIS) आहे, ज्यात एकरकमी गुंतवणूक करून दर महिन्याला निश्चित व्याज म्हणून उत्पन्न मिळवता येते.
-
त्यात एकल खाते (एक व्यक्तीचे) आणि जोडपे (Joint Account) यांचा पर्याय आहे.
-
व्याजदर, गुंतवणुकीची मर्यादा, वगैरे नियम बदलतात आणि सध्याच्या परिस्थितीतील माहिती वेळोवेळी तपासावी लागते.
३. “₹27,000 प्रति महिना” हे गणित शक्य आहे का?
चला गणित करून बघूया. लेखातील माहितीप्रमाणे:
-
जर व्याजदर (वार्षिक) सुमारे ७.४% आहे
-
म्हणजेच वर्षाला गुंतवणुकीवर ७.४% उत्पन्न मिळेल अशी अपेक्षा आहे.
-
जर मासिक उत्पन्न = ₹27,000 असेल, तर वर्षाला = ₹27,000 × 12 = ₹3,24,000.
-
यासाठी आवश्यक मूळ रक्कम = वर्षाला उत्पन्न ÷ व्याजदर = ₹3,24,000 ÷ 0.074 ≈ ₹43,78,378 (≈४३.८ लाख रुपये).
ही रक्कम आहे अशी जेथे वास्तवातील मर्यादा सांगितली जाते त्या मर्यादेपेक्षा खूप जास्त आहे. उदाहरणार्थ, जोडप्यांसाठी गुंतवणुकीची मर्यादा १५ लाख रुपये अशी आहे, म्हणजे या वर्गात १५ लाखांवर व्याजदराने उत्पन्न मिळण्याची शक्यता आहे — पण त्या परिस्थितीत महिन्याला उत्पन्न ≈ ₹9,250 इतके नमूद आहे.
यातून स्पष्ट आहे की, “दर महिन्याला ₹27,000” इतकी निश्चित रक्कम मिळेल असा दावा सध्याच्या नियमांनुसार प्रत्यक्षात शक्य नाही, किंवा तो केवळ अधिक गुंतवणूक किंवा इतर दरम्याने मिळणाऱ्या परताव्यांवर आधारित असावा.
४. काय मर्यादा आहेत आणि काय लक्षात ठेवावे
a) गुंतवणुकीची मर्यादा
-
Sarkari Yojana उदाहरणार्थ, दुकानात दिलेल्या माहितीनुसार, संयुक्त खाते (जो जोडप्यासाठी आहे) साठी गुंतवणुकीची कमाल मर्यादा ~ ₹15 लाख आहे.
-
जर व्याजदर कमी असेल किंवा बदलत असेल, तर उत्पन्नही कमी होऊ शकेल.
b) व्याजदर बदलण्याची शक्यता
-
व्याजदर वेळोवेळी बदलतात; उदाहरणार्थ, लेखांमध्ये “सध्याचा” दर ७.४% असा सांगितला आहे.
-
भविष्यात दर कमी झाले तर उत्पन्नही कमी होईल.
c) असलेली धोके आणि चुकीची माहिती
-
काही माध्यमांत दावा केला आहे की जोडप्यांना दर महिन्याला ₹27,000 मिळेल, पण त्याच लेखामध्ये स्वतः सांगितले आहे की त्या रकमेची आवश्यकता असलेली गुंतवणूक सध्याच्या मर्यादेत सुटत नाही.
-
म्हणजेच माहिती पूर्ण अचूक की सत्य आहे याची खात्री करावी लागेल.
d) कर आणि इतर बाबी
-
काही योजना कर सवलतीसही लागू होतात; पण तंतोतंत या MIS योजनेत काय कर नियम आहेत हे तपासणे आवश्यक आहे.
-
तसेच, व्यक्तीची निवृत्ती, उत्पन्न आकारणी, गुंतवणुकीची तरतूद यांचा आपल्या गरजेनुसार विचार करावा लागतो.
५. जोडप्यांसाठी “संयुक्त गुंतवणूक” यापैकी काय फायदा होतो?
-
जोडपे एकत्र गुंतवणूक करतील म्हणजे जास्त गुंतवणुकीची मर्यादा मिळू शकते (एकत्र खाते असताना).
-
आर्थिक जबाबदाऱ्या वाटून घेणे सोपे होते, खर्च-उत्पन्न यांचं नियोजन सामायिक करता येते.
-
निवृत्तीनंतर ठराविक उत्पन्न मिळण्याची एक सोय म्हणून हे पर्याय उपयोगी ठरू शकतात.
-
पण, हे लक्षात घ्यावे की “संयुक्त खाते” घेताना दोघांच्या सह्यानी निर्णय घ्यावा लागतो, विश्वास आणि पारदर्शकता असावी लागते.
६. आपल्या आर्थिक परिस्थितीला अनुरूप असा दृष्टिकोन कसा ठेवावा?
-
आपल्या मासिक खर्चाची गणित करा: घरभाडे/म्हणजे घरकाम, शिक्षण, वैद्यकीय खर्च, वाहतूक, मनोरंजन, आपत्कालीन निधी, यांचा विचार करा.
-
कोणत्या कालावधीसाठी आपल्याला गुंतवणूक करायची आहे हे ठरवा — लघुकाळ, मध्यम किंवा दीर्घकालीन.
-
सुरक्षिततेची गरज आहे का? गुंतवणूक जोखीम सहन करू शकता का? सर्व योजनांमध्ये विविध जोखमी असतात.
-
“दरमहिन्याला ₹27,000” हे लक्ष्य ठेवलं असल्यास — त्यासाठी आवश्यक रक्कम, अपेक्षित व्याजदर, लॉक्स-इन कालावधी, आणि वाढती महागाई यांचा विचार करा.
-
योजना निवडताना केवळ जाहिरात पाहून निर्णय घेऊ नका; अधिकृत संस्थेच्या वेबसाईटवरून नियम, व्याजदर, मर्यादा तपासा.
-
भविष्याची मुद्रास्फीती (inflation) लक्षात घ्या — आज मिळणारे पैसे भविष्यात तितके मूल्यवान नसू शकतात.