pik vima: प्रधानमंत्री पिक विमा योजना ही केंद्र सरकार आणि राज्य सरकार यांच्या संयुक्त प्रयत्नातून राबवली जाणारी एक महत्वाची योजना आहे. या योजनेचा उद्देश शेतकऱ्यांचे उत्पन्न सुरक्षित ठेवणे आणि नैसर्गिक आपत्तीमुळे झालेले नुकसान भरून काढणे हा आहे. शेतकऱ्यांनी आपल्या पिकांचा विमा भरला असल्यास आणि त्या पिकांना पूर, दुष्काळ, कीड, रोग किंवा इतर कोणत्याही कारणामुळे नुकसान झाले असेल, तर त्यांना विम्याच्या स्वरूपात भरपाई दिली जाते.
अलीकडच्या काळात सरकारने या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात विम्याचे पैसे जमा करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. देशभरातील लाखो शेतकऱ्यांना प्रथम टप्प्यातच काही हजार कोटी रुपयांची भरपाई मंजूर करण्यात आली आहे. काही राज्यांमध्ये या रकमांची बँक खात्यात थेट जमा होण्यास सुरुवात झाली आहे, तर काही ठिकाणी प्रक्रिया अजून सुरू आहे. अनेक शेतकऱ्यांच्या बाबतीत पैसे मंजूर झाले असले तरी तांत्रिक कारणांमुळे किंवा तपासणी प्रक्रियेमुळे पैसे खात्यात जमा होण्यात विलंब होत आहे.
सरकारने स्पष्ट केले आहे की शेतकऱ्यांना त्यांच्या झालेल्या नुकसानीनुसार योग्य भरपाई दिली जाईल. विमा कंपन्या आणि कृषी विभाग यांच्यातील पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतरच पैसे शेतकऱ्यांच्या खात्यात वर्ग केले जातील. सरकारकडून विमा कंपन्यांना आवश्यक निधी देण्यात आला असून उर्वरित रकमेचे वाटपही टप्प्याटप्प्याने केले जाणार आहे.
ही योजना त्या शेतकऱ्यांसाठी लागू आहे ज्यांनी आपल्या पिकांचा विमा वेळेवर भरला आहे आणि नुकसान झाल्याची नोंद अधिकृत पद्धतीने केली आहे. योजनेअंतर्गत विमा रक्कम मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांनी आपले बँक खाते, आधार क्रमांक, आणि अन्य कागदपत्रे योग्य प्रकारे सादर केलेली असावीत. जर ही माहिती अपुरी किंवा चुकीची असेल तर रक्कम हस्तांतरित होण्यात विलंब होऊ शकतो.
काही ठिकाणी शेतकऱ्यांकडून अशी तक्रार करण्यात आली आहे की विम्याची रक्कम मंजूर झाली असूनही ती खात्यात जमा झालेली नाही. अशा प्रकरणांमध्ये शेतकऱ्यांनी आपल्या तालुका कृषी कार्यालयात संपर्क साधून तक्रार नोंदवावी किंवा संबंधित विमा कंपनीकडे चौकशी करावी. जर विमा कंपनीने नियमानुसार ठरलेल्या वेळेत पैसे न दिल्यास त्यांच्यावर व्याज आणि दंड आकारला जाण्याची तरतूदही या योजनेत आहे.pik vima
शेतकऱ्यांनी आपल्या पिकांचा विमा भरताना किंवा नुकसानाची नोंद करताना सर्व माहिती अचूक देणे अत्यंत आवश्यक आहे. पुढील हंगामासाठी विमा भरताना मागील हंगामातील अनुभव लक्षात घेऊन आवश्यक सुधारणा कराव्यात. विम्याची माहिती, दावा स्थिती आणि भरपाईची रक्कम यासंबंधी माहिती स्थानिक कृषी कार्यालय किंवा बँक शाखेतून मिळवता येते.
थोडक्यात सांगायचे झाल्यास सरकारकडून पिक विम्याची रक्कम शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा करण्याची प्रक्रिया सुरु आहे. काही शेतकऱ्यांना पैसे मिळाले आहेत तर काहींना पुढील काही दिवसांत मिळण्याची शक्यता आहे. प्रक्रिया संथ असली तरी सरकारने दिलेल्या आश्वासनानुसार सर्व पात्र शेतकऱ्यांना त्यांच्या नुकसानीप्रमाणे विम्याची भरपाई मिळणार आहे.
खालील प्रमाणे आहे शासन निर्णय..!!
प्रधानमंत्री पिक विमा योजना अंतर्गत 2025 मध्ये त्याच शेतकऱ्यांना लाभ मिळणार आहे ज्यांनी आपल्या पिकांचा विमा वेळेवर भरला आहे आणि शासनाने ज्या पिकांना त्या हंगामात विम्याचे संरक्षण दिले आहे त्या पिकांची लागवड केली आहे. या योजनेत फक्त त्या शेतकऱ्यांना समाविष्ट केले जाईल जे शासनाने निश्चित केलेल्या भागात शेती करत आहेत आणि ज्यांच्या पिकांचे नुकसान नैसर्गिक कारणांनी झाले आहे.
ज्या शेतकऱ्यांनी खरीप किंवा रब्बी हंगामात विमा भरला आहे आणि नोंदणीच्या निर्धारित तारखेपूर्वी अर्ज सादर केला आहे, त्यांनाच या योजनेचा लाभ मिळेल. शेतकऱ्यांनी आपल्या जमिनीची मालकी अथवा ताबा सिद्ध करणारी कागदपत्रे, बँक खात्याची माहिती आणि ओळखपत्र योग्यरित्या सादर करणे आवश्यक आहे. काही ठिकाणी भाड्याने शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांनाही या योजनेचा लाभ दिला जाईल, मात्र त्यांनी ताब्याचा किंवा कराराचा पुरावा दाखवणे बंधनकारक आहे.
सरकारने ही योजना 2025 आणि 2026 या वर्षांसाठी देखील चालू ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. खरीप हंगामासाठी नोंदणी सामान्यतः जुलै महिन्याच्या शेवटच्या तारखेपर्यंत करता येते, तर रब्बी हंगामासाठी नोंदणी डिसेंबरपर्यंत खुली असते. प्रत्येक राज्य आणि जिल्ह्यानुसार योजनेच्या तारखा व अटी वेगळ्या असू शकतात, त्यामुळे शेतकऱ्यांनी आपल्या स्थानिक कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधून तपशील मिळवणे गरजेचे आहे.
या योजनेचा मुख्य हेतू म्हणजे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न सुरक्षित ठेवणे आणि पिकांच्या नुकसानीनंतर आर्थिक मदत मिळवून देणे. त्यामुळे 2025 मध्ये ते सर्व शेतकरी या योजनेचे लाभार्थी ठरतील ज्यांनी विमा प्रीमियम भरला आहे, पात्र अटी पूर्ण केल्या आहेत आणि अधिकृत प्रक्रियेप्रमाणे आपले नुकसान नोंदवले आहे.pik vima